Afgelopen week is tijdens een conferentie in
Gotenburg het permanente onderzoeksproject Varieties of Democracy (verder:
V-dem) gelanceerd. Het betreft een grootscheepse politicologische database over
democratie in vrijwel al zijn facetten.
De belangrijkste
kenmerken van V-dem (tevens voordelen ten opzichte van bestaande
gegevensverzamelingen als Polity en het US-beleidsinstrument Freehouse) zijn:
a. meervoudigheid van democratiebegrip. Niet alleen de kwaliteit van vrije
verkiezingen wordt onderzocht, maar democratie wordt benaderd vanuit zeven
hoofdbegrippen: 1. verkiezingen, 2. vrijheidsrechten, 3. meerderheidsvorming,
4. consensusvorming (rekening houden met minderheidsopvattingen), 5. deliberatie
en kwaliteit van argumentatie en consultatie, 6. participatie en 7. feitelijke
gelijkheid tussen de mensen in macht en middelen.
b. Zorgvuldige objectieve gegevensverzameling. Er wordt gebruik gemaakt
van locale experts die het land goed kennen (bewezen beter dan experts van
buiten). Meerdere experts beantwoorden van elkaar dezelfde vragen. De
“werkelijkheid” wordt vervolgens met statistische methoden uit deze antwoorden
samengesteld. Zij geven daarbij ook steeds aan hoe zeker ze van hun zaak zijn. Dat
wordt ook bij elke vraag vermeld.
c. Fijn vertakt gelaagd stelsel van indicatoren en subindicatoren. Alles
is transparant en herhaalbaar;
d. Alle landen en jaren van 1900 tot heden zitten in het bestand; er komen
jaarlijkse updates, vanuit de gedachte: je weet nooit tevoren wanneer een
ingrijpende gebeurtenis als Arabische lente zich zal voordoen
e. De gegevens komen kosteloos via internet beschikbaar. De eerste
openstelling van de database is eind maart 2014. Het bestand is gereed eind
2015.
Kanttekeningen:
·
De opzet tot nu toe sterk lijkt ingegeven
door de beleidsmatige belangstelling van (Scandinavische)
ontwikkelingssamenwerking. Als wij democratie in de wereld willen bevorderen,
aan welk touwtje kun je dan het beste trekken? Er zijn ook mogelijkheden voor intern
gebruik. Landen laten zich graag de spiegel voorhouden van de vergelijking met
anderen. Het is een goudmijn voor politicologen (onderzoekers en studenten), en
verder voor beleidsmakers Binnenlandse en Buitenlandse Zaken,
toekomstonderzoekers en planbureaus, en niet te vergeten journalisten en
publicisten;
·
Hoewel er nog veel
gewerkt wordt aan gebruikersvriendelijkheid, is vertaling van de gegevens naar
bruikbare analyses en rapporten niet zo eenvoudig en vergt waarschijnlijk de
tussenkomst van experts;
·
De nadruk ligt sterk op geïnstitutionaliseerde eenheden
(polity, staatkundige gemeenschap, lees: nationale overheden). Dit betekent dat
verplaatsing van politiek naar samenwerkingsnetwerken en internationale
organisaties buiten beschouwing blijft. Decentralisatie naar lokaal bestuur en
naar maatschappelijke organisaties komt wel min of meer in beeld, omdat de
ontwikkeling van lokaal bestuur en van de civil society wel aan de orde komt.
Zie verder
het uitgebreide document V-dem, Global Standards, LocalKnowledge. Zegt het voort!
